Grond gebruiken zonder eigenaar te zijn: hoe werkt dat?
Wie grond gebruikt of erop bouwt, hoeft niet altijd zelf eigenaar van die grond te zijn. Met erfpacht en opstalrecht kunnen het eigendom van de grond, het gebruik ervan en het eigendom van gebouwen juridisch van elkaar worden gescheiden.
Binnen het Nederlandse model van GrondVrij is dat belangrijk. GrondVrij kan tijdelijk het bloot eigendom van de grond houden, terwijl de ontwikkelaar via erfpacht en opstalrecht de grond kan blijven gebruiken en het project kan realiseren.
Wat is erfpacht?
Erfpacht geeft iemand het recht om grond van een ander te houden en te gebruiken.
De eigenaar van de grond blijft juridisch eigenaar, maar de erfpachter krijgt de gebruiksrechten die in de notariële erfpachtakte zijn vastgelegd. Daarin kunnen afspraken staan over bijvoorbeeld:
- het gebruik van de grond;
- de looptijd;
- eventuele canon of andere vergoedingen;
- ontwikkeling, verkoop en overdracht.
Binnen GrondVrij kan de ontwikkelaar via erfpacht de grond blijven gebruiken en ontwikkelen, terwijl het bloot eigendom bij GrondVrij ligt.
Wil je weten wat bloot eigendom precies betekent? Lees Bloot eigendom uitgelegd: wie bezit wat?
Wat is opstalrecht?
Een opstalrecht maakt het mogelijk dat gebouwen of andere werken een andere eigenaar hebben dan de eigenaar van de grond. Daardoor kan GrondVrij bijvoorbeeld eigenaar zijn van de grond, terwijl de ontwikkelaar eigenaar is of wordt van het vastgoed dat daarop wordt gerealiseerd.
Kort gezegd:
- Erfpacht: het recht om grond van een ander te gebruiken.
- Opstalrecht: het recht om eigenaar te zijn van gebouwen of andere werken op grond van een ander.

Hoe werkt dit bij GrondVrij?
Binnen het Nederlandse GrondVrij-model worden het eigendom van de grond en het recht om die grond te gebruiken en te ontwikkelen tijdelijk van elkaar gescheiden.
In hoofdlijnen:
GrondVrij verkrijgt het bloot eigendom van de grond.
De ontwikkelaar behoudt of verkrijgt erfpacht- en opstalrechten.
De ontwikkelaar kan het project blijven ontwikkelen.
Er kan financiële ruimte ontstaan. Heeft de ontwikkelaar de grond al in bezit, dan komt kapitaal vrij. Moet de grond nog worden aangekocht, dan kan GrondVrij deze rechtstreeks verwerven.
Bij terugkoop, teruglevering of verkoop komen de rechten volgens de gemaakte afspraken weer samen bij de ontwikkelaar of eindkoper.
Lees hoe dit in de praktijk werkt in Bloot eigendom bij GrondVrij: zo werkt het Nederlandse model.
Let op: op Curaçao werkt GrondVrij met een andere eigendomsstructuur. Daar verkrijgt GrondVrij de volle eigendom en ontwikkelt de projectontwikkelaar op basis van een ontwikkelovereenkomst. Lees meer over volle eigendom bij GrondVrij op Curaçao.

Wat betekent dit voor een projectontwikkelaar?
Voor een ontwikkelaar kan deze structuur betekenen dat kapitaal uit een grondpositie vrijkomt, zonder dat het gebruiks- en ontwikkelrecht verloren gaat. Via erfpacht en opstalrecht kan de ontwikkeling doorgaan. Ook wanneer de grond nog niet in bezit is, kan GrondVrij deze rechtstreeks verwerven. Zo hoeft de ontwikkelaar de aankoop niet eerst volledig zelf te financieren.
Ontdek de mogelijkheden via GrondVrij Ontwikkelen.
Wat betekent dit voor een investeerder?
Voor een investeerder is vooral belangrijk welke juridische positie en zekerheden tegenover de investering staan. GrondVrij houdt binnen het Nederlandse model het bloot eigendom van een concrete grondpositie. Afhankelijk van de propositie kunnen daarnaast zekerheden worden gevestigd, zoals een hypotheekrecht. De exacte rechten, rangorde en zekerheden verschillen per investering. Erfpacht en opstalrecht zijn daarbij onderdeel van de juridische structuur.
Lees dan het artikel over wat een investering houvast geeft of bekijk de mogelijkheden via GrondVrij Investeren.
Wat betekent dit voor een woningkoper?
Bij een combinatie van erfpacht en opstalrecht kunnen de woning en de grond verschillende eigenaren hebben.
Voor een koper is daarom vooral belangrijk om te weten:
- wie eigenaar is van de grond;
- welke rechten je zelf krijgt;
- welke vergoeding je eventueel betaalt;
- of en wanneer je de grond kunt overnemen;
- wat er gebeurt bij verkoop van de woning.
Binnen GrondVrij Wonen kan de grond tijdelijk bij GrondVrij blijven, waardoor bij aankoop meer financiële ruimte kan ontstaan. De grond kan op een later moment volgens de gemaakte afspraken worden overgenomen. Lees meer via GrondVrij Wonen.
Erfpacht en opstalrecht samengevat
Erfpacht en opstalrecht maken het mogelijk om grondbezit, gebruik en eigendom van gebouwen juridisch van elkaar te scheiden.
Voor GrondVrij maakt deze structuur het in Nederland mogelijk om grondwaarde tijdelijk anders in te zetten. GrondVrij houdt het bloot eigendom, terwijl de ontwikkelaar via erfpacht en opstalrecht het project kan blijven realiseren.
Zo kan financiële ruimte ontstaan, terwijl vooraf duidelijk wordt vastgelegd wie welke rechten en verplichtingen heeft. Meer weten? We helpen je graag verder. Neem contact met ons op.
Wat kan grondwaarde voor jou betekenen?
Wil je investeren, kapitaal vrijmaken voor een ontwikkeling of meer financiële ruimte creëren voor wonen?
Bespreek je situatie met een specialist van GrondVrij. We denken mee over de mogelijkheden en geven helder aan welke vervolgstap passend is.